Over Marcus Driessen
Tijdens mijn studie (economie) heb ik besloten dat ik ambtenaar wilde worden. Een ambtenaar die niet aan het stereotype beeld beantwoord: Snel, flexibel en behulpzaam. In 1999 kreeg ik bij CFI als uitzendkracht de kans om een ambtelijke carrière te beginnen en een jaar later kreeg ik een vaste aanstelling.
In mei 2000 kreeg ik bij CFI de opdracht om een systeem te ontwikkelen, waarmee de gegevens uit de jaarrekeningen van alle onderwijsinstellingen konden worden geregistreerd en overzichtelijk gepresenteerd (het bekende A4'tje met Financiële gegevens). Een tweede doelstelling was om elektronische aanlevering van de financiële informatie mogelijk te maken. In 2001 werd het Elektronisch Financieel Jaarverslag (EFJ) ontwikkeld en in 2002 was de eerste versie van EFJ operationeel voor het verslagjaar 2001.
In de volgende jaren werd EFJ verder ontwikkeld. Ik hield daarbij zoveel als mogelijk rekening met de wensen van de scholen. Er kwam een model met controlegetallen, de gegevens van jaar t-1 konden direct worden ingelezen in EFJ (inclusief ontvangen subsidiebedragen) en een startscherm werd gebouwd waardoor een koppeling met de financiële administratie eenvoudiger werd en de EFJ-jaarrekening vanuit Excel kan worden uitgeprint.
In 2004 leverden alle universiteiten de financiële gegevens elektronisch aan en voor de andere sectoren groeide het aantal instellingen gestaag. Sommige instellingen kregen zelfs binnen 20 minuten nadat een e-mail met een EFJ-bestand was ingestuurd, het A4'tje met de balans- en exploitatierekeninggegevens, inclusief berekende financiële kengetallen (van de instelling en van het gemiddelde van de sector), per e-mail retour!
Reserves
Vanaf 2003 raakte ik ook meer betrokken bij inhoudelijke vraagstukken over toezicht en verantwoording. Nadat Leo Lenssen de discussie over de reserves van onderwijsinstellingen in gang had gezet nam ik bij OCW plaats in een werkgroep die ontstond nadat de Minister in de Tweede Kamer had toegezegd om dit 'probleem' aan te pakken. Ik introduceerde de term 'signaleringsgrens' (in plaats van 'norm') en hamerde vooral op de 3 belangrijkste uitgangspunten binnen OCW: autonomie, transparantie en minder regels. Een vierde punt vond ik minimaal zo belangrijk: vertrouwen tussen ministerie en onderwijsveld. Bij OCW leek de toezegging van de Minister echter de hoogste prioriteit, hoewel dat volledig in tegenstrijd is met de genoemde uitgangspunten. In mijn ogen zou de aandacht vooral gericht moeten zijn op het stimuleren van goed financieel management bij de scholen, met als voornaamste doelstelling dat ingezien wordt dat investeren in kwaliteitsverbetering en onderwijsvernieuwing op een verantwoorde manier mogelijk is.
We zijn nu 4 jaar verder en de druk wordt voor de scholen langzaam opgevoerd. In het jaarverslag dienen de scholen zich nu met een financiële analyse te verantwoorden als de reserve boven de signaleringsgrens uitstijgt. Indirect moet dit leiden tot beter financieel management maar het is de vraag of scholen dat ook zo zien. Het gevoel neemt toe dat de regeldruk toeneemt en de autonomie wordt aangetast. Hoe transparant wil een school dan nog zijn? De scholen zullen zich gaan richten op de (suboptimale) signaleringsgrens om het ministerie tevreden te stemmen, maar de prikkel om echt te investeren in het onderwijs is er nog steeds niet, terwijl het Leo Lenssen daar nu juist om te doen was.
Lumpsum PO
Bij CFI ben ik vanaf 2004 intensief betrokken geweest bij de invoering van de lumpsumbekostiging voor het primair onderwijs. Naast de inhoudelijke inbreng over de financiële verantwoording (training van ambassadeurs, aanspreekpunt voor accountants) was mijn voornaamste taak om een brede acceptatie voor EFJ te krijgen. Met name de administratiekantoren moest ik zien te overtuigen van de nut en noodzaak van EFJ. Elektronische aanlevering werd voor het PO weliswaar verplicht gesteld, maar dat hoefde niet perse met EFJ. Op mijn laatste dag bij CFI had al 95% van het PO-veld een elektronisch bestand via EFJ aangeleverd. Van de resterende 5% moest op 1 september het grootste deel nog ontvangen worden. Het lag in de lijn dat ook dat met behulp van EFJ zou gebeuren. Een ongekend succes!
SISA
Mijn laatste wapenfeit voor CFI was mijn inbreng bij de door het Ministerie van Financiën aangestuurde werkgroep over 'Single Information Single Audit' (SISA) voor universiteiten. Mijn voorstel om de verantwoording van alle aanvullende overheidssubsidies te bundelen in een apart verantwoordingsdocument met slechts één accountantsverklaring werd overgenomen en is inmiddels in gang gezet. De universiteiten maar ook de overheid en de accountants (NIVRA) zijn overtuigd dat hiermee daadwerkelijk vermindering van de administratieve lasten zal worden gerealiseerd.
Nieuwe stap
Nu heb ik dus een nieuwe stap gezet. Als zelfstandige kan ik onderwijsinstellingen direct adviseren bij het financieel beleid. Ik kan laten zien welke financiële mogelijkheden een instelling heeft om zowel op korte als op lange termijn ambitieuze doelstellingen te realiseren. Tegelijkertijd zal ik creatieve ideeën ventileren om meer dynamiek in de scholen te brengen. Met een goede financiële onderbouwing zijn er talloze mogelijkheden.